Werken in wijk, buurt, dorp

“….dan is dat niet plotseling ontstaan….”

De verhoudingen tussen overheid, maatschappelijke instellingen en ondernemingen en burgers veranderen. De gemeente heeft nog een doorslaggevende stem in stedelijke processen, maar wordt op het niveau van dorpen, wijken en buurten steeds meer een speler te midden van anderen, in een meer faciliterende rol. Burgers individualiseren, maar zoeken elkaar op om samen dingen te regelen. De maatschappelijke instellingen zijn soms uitvoerder van overheidsbeleid, soms handelend op eigen initiatief, dan weer vanuit signalen van burgers. En iedereen heeft minder geld. Dat vraagt intensievere en andere vormen van samenwerking dan voorheen.

Maar in de kern is het iedere keer weer ander maatwerk, afhankelijk van de opgave, de organisaties, de mensen en de beschikbare middelen.

Aan de hand van deze voorbeelden is het boeiend om te zien hoe e.e.a. zich ontwikkelt:

 

Van sociale vernieuwing naar stedelijke vernieuwing

Terwijl de operatie van de vernieuwing van de vooroorlogse stad nog volop liep begonnen ook na-oorlogse wijken aandacht te vragen. Het programma sociale vernieuwing, wat daarmee verbonden was, was een eerste poging fysieke en sociale programma’s echt te combineren. Ik was als volkshuisvester in Amersfoort nauw betrokken bij de aanpak van de schil om de historische binnenstad en daarna, in het kader van het GSB (Grote Stedenbeleid) verantwoordelijk voor het eerste ISV – programma.

 

Heechterp Schieringen (Leeuwarden)

Minister Vogelaar zet haar handtekening, naast die van burgemeester Ferd Crone voor de langdurige inspanning om de 40 “slechtste” wijken van Nederland te verbeteren. Niet het inhoudelijke programma maakte de discussie complex. Daar werden we het wel over eens. Lastiger was de kostenverdeling en de organisatie. Samenvoegen van middelen van partijen bleek een uitkomst. In de aanpak borduurden we voort op onze WoonFriesland-aanpak elders in de stad en ontstond een succesvolle sociale – achter de voordeur – benadering via frontlijnteams.

 

 

Steenwijk –west

DSC_0283Een lang vol te houden aanpak, die steeds meer buurt- i.p.v. volledig wijkgericht is en waarin de bewoners een steeds grotere rol spelen. Zo ontwikkelt zich de benadering van het stedelijk vernieuwingsvraagstuk. Een globaal, maar flexibel beeld voor de wijk als geheel, gecombineerd met een stap-voor-stap buurtaanpak waarin gemeente, corporatie, welzijn en bewoners samen optrekken. Geen vooraf bepaalde eindplaatjes, maar open overleg op basis van goed huiswerk vooraf is mijn credo. Weten als professional hoever je poolstok reikt, maar wat er met die middelen gebeurt bepaal je samen met de direct betrokkenen.

 

DDSC_0148e rol van maatschappelijk vastgoed

We zijn van kleinschalige enkelvoudige voorzieningen, zoals een school en een buurthuis, gegaan naar de ontwikkeling van MFA’s (multifunctionele accommodaties). Ik was daar op vele plaatsen nauw bij betrokken. Van het kleinschalige architectonische meesterwerkje De Kjellingen in het Friese Eastermar tot de lastige exploiteerbare Magneet in Hoogeveen. Interessant is de vraag hoe ook bij deze voorzieningen de verandering van verhoudingen tussen partijen (incl. zorg) de komende jaren tot goede formules kunnen leiden.

En zijn de verhoudingsgewijs vaak grootschalige MFA’s wel zo efficiënt als we dachten? Of is er meer toekomst voor een wat andere benadering, zoals we met Woonconcept, gemeente en welzijnsstichting voor het Meppelse Koedijkslanden (KoeBerg-zuid) bedachten?